SALMONELLA 3

SALMONELLA 3

VİRULENS FAKTÖRLERİ

Paratifoid salmonellanın patojenitesini iki tipte toksin –endotoksin ve enterotoksin- etkiler.

Endotoksin, salmonella bakterisinin hücre duvarı lipopolisakkaridinin lipid A porsiyonuyla ilişkilidir. Bu endotoksin, salmonella organizmaları lize olduğu zaman hayvanın kan akışına geçerse vücut ısısında artış meydana gelir.

Salmonellanın hücre duvarındaki lipopolisakkarit de salmonella organizmasının saldırıya ve hayvanın bağışıklık sistemindeki fagositler tarafından sindirilmeye direnç göstermesini sağlar. Bir salmonella tipi bir lipopolisakkarit sentezleyemezse Salmonella typhimurium gibi bazı salmonella serotiplerinin sekumlarda kolonize olması ve/veya dalağı istila etme yeteneği bozulur.

Proteinden oluşan enterotoksin olarak bilinen toksinler epitelyal hücreler (sindirim kanalı ve diğer sistemlerin mukozasını oluşturan hücreler) vasıtasıyla bağırsakta sindirimsel durgunluk ya da aşınma oluşturan salgısal yanıt meydana getirirler.

TUTUNMA VE İSTİLA ETME

Bu iki özellik bir paratifoid salmonellanın epitelyal hücrelere tutunma ve istila etme yeteneğiyle ilişkilidir. Bir bakteri hastalık meydana getirirken iki ana aşama söz konusudur. Salmonellanın bu şekilde etkin olma yeteneğinin azaldığı serotipleri de hastalık yapma söz konusu olduğu zaman daha zayıf suşlar arasında yer alma eğilimindedir.

Salmonellaların yüzeyindeki fimbria ve flagella bu işlemde rol oynar ve S. enteritidis’in bu yapılardan yoksun suşları da epitelyal hücrelere daha az tutunma yeteneğindedir ve sekumlarda daha az kolonize olabilirler. Aksine, fimbria ve flagellanın S. enteritidis’in hayvanın sindirim kanalında kolonize olabilmesi için esansiyel olduğu kanıtlanmamıştır.

Salmonellanın tutunmayı takiben sindirim kanalına penetre olabilme kabiliyeti önemlidir ve oragnizmanın adezyon ve penetrasyon özellikleri bireye göre düzenlenir. Örneğin, S. enteritidis’in hayvanın sindirim kanalında kolonize olabilme yeteneğine sahip olmayan mutant suşları intra-peritoneal uygulamadan sonra halen virulenttirler.

Salmonella organizmalarının tutunma ve istila etme özelliklerini laboratuvar kültürü teknikleri etkiler bu yüzden laboratuvar kültürü yöntemleriyle çoğaltılan salmonella suşlarının özellikleri yorumlanırken dikkatli olunmalıdır.

Buna ek olarak, salmonella organizmasının bulunduğu ortamdaki, hayvanın sindirim kanalı, değişiklikler virulensle ilişkili genlerin ekspresyonunda değişikliklere sebep olabilir. Patojenitenin tamamen ekspresyonu hayvanın hücrelerinde salmonella bakterilerinin çoğalmasını gerektirir.

DEĞİŞİK TİPLERDE PATOJENİTE

Farklı paratifoid salmonella suşlarının yetenekleri hastalık yapma söz konusu olduğunda değişir. Bu farklar özellikle suşların hayvanlarda hastalık yapma ve yumurtaları kontamine etmesinde belirgindir. Örneğin, sadece sınırlı sayıda suş yumurtaları transovaryal yolla enfekte edebilir.

Hayvanlarda hastalık yapma yeteneği tek bir serotipte, hatta aynı faj tipinde bile değişiklik gösterebilir.

  • Paylaş